Τα σύγχρονα στερεότυπα

Η συζήτηση γύρω από τα στερεότυπα συχνά εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο κριτικής σχετικά με το ότι οι πρακτικές ομορφιάς δεν σχετίζονται με την ατομική επιλογή των γυναικών ή ενός έλλογου χώρου δημιουργικής τους έκφρασης, άλλα αποτελούν την πιο σημαντική πτυχή της γυναικείας καταπίεσης. Εδώ οι εικόνες της ιδανικής γυναικείας ομορφιάς αναφέρονται σε συγκεκριμένα πρότυπα. Στη βάση αυτή, η επαφή με τον δημόσιο λόγο περί ομορφιάς, με την έννοια της σύγκρισης του γυναικείου σώματος σε σχέση με αυτό που προβάλλεται, μπορεί να δημιουργήσει μια αίσθηση αμηχανίας, να επηρεάσει την ικανοποίηση των γυναικών με το σώμα τους, αλλά και την αυτοεκτίμηση τους. Όπως χαρακτηριστικά έχει ειπωθεί, σε αυτή την κοινωνική πραγματικότητα «το σώμα είναι το μήνυμα».

Αντίστοιχα από την πλευρά των ανδρών, η διάχυση των κοινωνικά κατασκευασμένων στερεοτύπων έχει οδηγήσει σε αυτό που τα τελευταία χρόνια αποκαλείται «αρρενωπότητα σε κρίση». Μια μίξη παραδοσιακών στοιχείων και μεταμοντέρνων απαιτήσεων συνθέτει ένα πολύ αρνητικό μείγμα για τον σύγχρονο άνδρα, ο οποίος βρίσκεται πλέον στη δυσάρεστη θέση να ανακαλύπτει πως η κυρίαρχη πατριαρχική λογική υποσκάπτει και τον ίδιο.

Στην γνωστή στρατηγική της ειρωνικής παρώδησης των στερεοτύπων θα πρέπει να σημειωθεί πως μια απλή αντιστροφή ενός στερεότυπου μέσω της ειρωνείας δεν είναι αρκετή, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται στο επίπεδο των ατομικών δηλώσεων. Αντίθετα, η αδυναμία να κατανοηθούν οι ιδεολογικές ανάγκες που εξυπηρετούνται από το στερεότυπο, οδηγεί στην αξιοποίηση ενός δήθεν ρεαλιστικού ατομικισμού που, συνήθως υπό το πρίσμα της λεγόμενης πολιτικής ορθότητας, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.

Τέλος, αναφορικά με τις σχέσεις επικρατεί ένα συνειδητά απολιτικό καθεστώς το οποίο συνήθως δομείται από «δύο μέτρα και δύο σταθμά» (double standards), αλλά και ουσιοκρατικά στερεότυπα. Τα πρώτα αφορούν τον γνωστό αφορισμό που επικροτεί τους άνδρες με πολλές ερωτικές συντρόφους και αποδοκιμάζει αντίστοιχα τις γυναίκες, και τα δεύτερα περιστρέφονται κυρίως γύρω από την υποτιθέμενη ακόρεστη σεξουαλική φύση των ανθρώπων σε ένα πλαίσιο άκρατης συντροφολαγνείας όπου δεν υπάρχει ζωή χωρίς σύντροφο.

Άκουσε τη συνέντευξή μου στο GgiatiOxi πατώντας το play στο παρακάτω podcast του SoundCloud.